- Reason is telling us not to pursue nuclear weapons
- استاد عزیزم! احمد پاکتچی
- شراب شدگی تنباکو؛ درنگی در شباهت فتوایی جنبش مشروطه و تحریم تنباکو
- پیشنهادی برای موضوع پایان نامه در رشته های فرهنگ و ارتباطات و انسان شناسی
- Reason is telling us not to pursue nuclear weapons
- ANTHROPOLOGY (Persian mardomšenāsī)
- نظریه ی وابستگی
- پیشنهاد پژوهش: سیاه پوستان آمریکا؛ جمعیتی برای جذب به انقلاب اسلامی
- پیشنهاد به ستاد مشترک نیروهای مسلح: اجرای طرح مطالعاتی کتب شهید مطهری
نوآوری
آخرین مطالب
امکانات وب
هر نهادی برای اقدام و عمل خود نیاز به یک ساختار منسجم اندیشه دارد. مطمئناً ما مسلمانان این ساختار را از دین اسلام دریافت می کنیم. یکی از افرادی که در راستای نشر افکار اسلامی بارها توسط امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری مورد توجه واقع شده اند، شهید مطهری هستند. آثار این شهید بزرگوار ویژگی های زیادی دارد که از جمله سادگی گفتار و نوشتار اغلب آثار ایشان است. به نظر می رسد نهادهای نظامی انقلاب اسلامی یعنی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش و نیروی انتظامی نیز جهت دریافت یک اندیشه منسجم اسلامی جهت اقدامات خود در جهت حفظ و اقتدار امنیت مسلمانان به مطالعه و مباحثه آثار شهید مطهری نیاز مبرم داشته باشند. البته در همین جا توصیه می کنم مطالعه و به ویژه مباحثه این آثار به صورت اختیاری در میان نیروهای نظامی گسترش داده شود و نه به صورت اجباری! در این جا لازم است ویژگی های آثار شهید مطهری که نیاز همه نیروهای مسلمان است را به قلم هاشمی گلپایگانی تقدیم نمایم. 1) آثار استاد شهید در عین حال که دارای مبانی عمیق فکری و فلسفی است، مطالب را با زبانی ساده و روان و قابل استفاده برای همگان بیان داشته است. او «با قلمی روان و فکری توانا در تحلیل مسائل اسلامی و توضیح حقایق فلسفی با زبان مردم، بی قلق و اضطراب به تعلیم و تربیت جامعه پرداخت» . بسیار دشوار است که انسانی بتواند در ضمن تعمّق و تفقّه در مسائل، آن ها را به زبانی ساده و روان بیان کند، و مطالب را آن گونه که باید و شاید و به تناسب فهم و درک مخاطب ارائه دهد. به این دلیل است که این آثار، راهی است هموار، مطمئن و مؤثّر به سوی شناخت هر چه بهتر معارف اسلامی و آشنایی با مبانی اسلام. لذا به همه کسانی که می خواهند در عصر حاضر، معرفت را از سرچشمه ی زلال و پاک آن برگیرند و عطش حقیقت جوی خود را فارغ از دغدغه های گوناگون و بدون ترس از آلودگی و شبهه بر طرف نمایند، گام نهادن در این راه توصیه می شود. همچنین، کسی که با آثار شهید مطهری(ره) مأنوس می گردد، می آموزد که همچون او در عین استفاده از مبانی محکم عقلی و استدلالی، با زبانی شیوا و روان، اندیشه های منطقی و متقن را به گونه ای ارائه دهد که مخاطب، آن را پذیرا شده و باور نماید. 2) مجموعه آثار شهید مطهری(ره)، خلق یک نظام واحد فکری و ارائه ی چارچوب مشخصی از اندیشه ی اسلامی است. در نگاه نخست به این مجموعه، این طور به نظر می رسد که ایشان به موضوعات مختلف و پراکنده، که در مقاطع مختلف زمانی و مناسبت ها و پیشامدها مطرح می شده اند ، پرداخته است. موضوعاتی همچون آزادی، حقوق زن، ایرانیّت و اسلامیّت، هجرت و جهاد، حماسه ی حسینی، مهدویّت، عدل، جاذبه و دافعه و... . اما در نگاهی عمیق و جامع تر، درمی یابیم که هر چند ایشان نیازهای جامعه را در مقاطع مختلف مورد توجه قرار داده، ولی آثار ایشان از آنجا که همگی از یک منبع و تفکّر اصیل اسلامی نشأت گرفته است، مجموعه ی منسجم و منظمی را تشکیل می دهد که چونان درختی تناور، دارای اصول و فروع و شاخ و برگ و میوه است. در اندیشه ی استاد مطهری(ره) ریشه همه مباحث، توحید است؛ چرا که «اصل توحید این صلاحیّت را دارد که مانند آب، ریشه همه اندیشه های دیگر را سیراب کند و مانند خون، به همه اجزا و اندام ها غذا برساند و مانند روح، بپا دارنده و زندگی بخش همه اندام ها باشد و قوه ی محرّکه ی یک مکتب باشد». «با اینکه انسان گمان می کند که توحید یکی از مسائل اسلام است و هزاران مسأله دیگر در اسلام در کنار توحید قرار گرفته است ولی وقتی با نگاهی دقیق تر می نگرد، می بیند اسلام سراسرش توحید است یعنی تمام مسائل آن چه آنها که مربوط به اصول عقاید است و چه آنها که به اخلاقیات و امور تربیتی و یا به دستورالعمل های روزانه ارتباط دارد همگی یکجا و یکپارچه، توحید است» در مرحله ی بعد شهید مطهری ام المعارف و ام المسائل را مسأله انسان شناسی و فطرت می دانند. لذا معتقد است: «درخت انسانیّت اگر بخواهد به راستی بارور و میوه ده باشد، باید ریشه توحیدی و ایمانی داشته باشد». و نهایتا ثمره ی این شجره ی طیّبه، مباحث کاربردی زندگی انسان است. در جهان بینی توحیدی است که برای شناخت موحّد، آزادی معنی و مفهوم پیدا می کند، هجرت و جهاد تفسیر می شود، و سعادت و عدالت، وحی و نبوّت و امامت و ولایت تعریف می شود. در جهان بینی وَحیانی، خداوند متعال، اول و آخر و ظاهر و باطن هر چیزی است و آن وجود واجب، برتر از هر امری است. خداوند جلّ وعلا، اصل و اساس همه خلقت و جهان آفرینش است که بود و نبود انسان، تأثیری در وجود او ندارد. در جهان بینی اسلامی مسأله توحید ریشه و اساس همه مباحث است و تمام شئون جهان و هر تفکری تحت تأثیر این اصل قرار می گیرد. سپس اساسی ترین مسأله در این جهان بینی، مسأله انسان است که به تبع وجود انسان، نبوّت و امامت و معاد جایگاه حقیقی خود را پیدا می کند. در این جهان بینی برای انسان موحّدی که دارای معاد، نبی و امام است؛ مباحثِ آزادی، حق و باطل، هجرت، جهاد، حقوق زن و مرد، ملیّت، مواجهه با دنیا و آخرت، اخلاق و... مطرح است. با این توضیح می توان ادّعا کرد که مجموعه ی آثار شهید مطهری(ره) به منزله ی موضوع واحدی است که اگر کسی به مطالعه کامل و دقیق آن بپردازد، او نیز دارای نظام فکری شده و می آموزد چگونه مباحث جدید جامعه را با این تفکّر مواجهه نماید و جواب لازم را دریابد. آثار شهید مطهری (ره) بستر اولیه ی فکری سالم و مطمئن اسلامی را ایجاد می نماید و فکر و عقل انسان را نظام می دهد. در حالیکه در تفکّر غیر نظام مند، آموخته های غیرمرتبط فقط در ذهن انبار می شود. همچنین آثار شهید مطهری(ره) نشان می دهد که چگونه می توان برای شناخت اسلام با استعانت از قرآن کریم و سنت و سیره ی معصومین علیهم السلام، و با بهره گیری از قوّه ی تفکّر و تعقّل چارچوبی مستدل را بنا نهاد که بر همه اندیشه های بشری تفوّق یابد. 3) به روز بودن، کارآمدی و کاربردی بودن آثار شهید مطهری(ره) ویژگی مهمّ این آثار محسوب می گردد که استاد در صدد توجّه دادن و توجّه نمودن به اقتضائات زمانه است. ایشان در جای جای آثار خود یاد می دهد که چگونه با سود جستن از ثابتات می توان متغیّرات را تحلیل و توجیه نمود. شناخت و فهم نیازهای ثابت و متغیّر جامعه و پاسخگویی عقلانی و مبنایی به آن ها در هر زمانی از رموز موفقیّت یک اندیشمند مصلح است. استاد با بهره گیری از این شیوه نه تنها توانسته است کارآمدی مطالب خود را علی رغم گذشت زمان، حفظ کند، بلکه آن را به عنوان یک طریقه ی متقن به کسانی که با آثار ایشان مانوس می شوند، بیاموزد، تا در هر زمانی با شناخت آن مقتضیات، به استقبال مسائل و شبهات عصر خود بشتابند. 4) ایمان و تعبّد شهید مطهری (ره) در عین عقلانیّت و بهره جستن از تفکّر و اندیشه از ویژگی های بارز ایشان است، به گونه ای که در آثار و سیره ی عملی ایشان هر یک از این دو جنبه، دیگری را تحت الشعاع قرار نمی دهد. او ثابت نمود که تفکّر عقلانی با تعبّد وَحیانی نه تنها منافاتی ندارد، بلکه هر دو مؤیّد و مکمّل یکدیگرند، کما این که بررسی زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی ایشان هم گواهی بر این مدعّا است. او در حالی که به آموزه های دینی؛ ایمان و باور قلبی داشت، در عین حال با دلایل محکم عقلی و منطقی به اقامه ی استدلال می پرداخت. شهید مطهری (ره) در مباحث، نشان داد که تعبّد، مساوی با تعصب و بی منطقی نیست. علمی بودن، بی دینی و اباحه گری را به دنبال نخواهد داشت. در سراسر آثار ایشان نقد و چون و چرا و پرسش به چشم می خورد. او مسائل را آگاهانه تحلیل می کرد و نمی خواست که دیگران هم چیزی را چشم بسته بپذیرند، در عین حال که سرشار از ایمان و باور دینی بود، خود و دیگران را مستدلاً ملزم به رعایت جزئی ترین دستورات دینی می نمود. به عنوان نمونه از سویی مردانه به جنگ تحریفات واقعه ی عاشورا می رفت و از سوی دیگر خود در رثای امام حسین علیه السّلام نوحه سرایی می کرد و می گریست. آثار شهید مطهری (ره) در پی تربیت متعبّدان عاقل و عاقلان متعبّد است. 5) از آنجا که «هر نظامی موجودی خود را نیازمند به یک نظام فکری و عقیدتی به عنوان تکیه گاه و پشتوانه می داند». و با توجّه به تصریح ولیِّ معظّم فقیه مبنی بر اینکه «آثار شهید مطهّری (ره) مبنای فکری نظام جمهوری اسلامی است»، پس لازم و ضروری است که برای حفظ و تداوم این نظام اسلامی به صورت جدّی، فراگیر و برنامه ریزی شده به آثار شهید مطهّری (ره) پرداخته شود. برای نظامی همچون نظام جمهوری اسلامی که با انواع و اقسام مشکلات و مسائل مواجه است، شرط لازم ماندگاری و تداوم، تبیین مبانی فکری براساس مکتب است. اگر افراد جامعه و جوانان بدانند و بفهمند که هدف و راه این جمهوری چیست، آن گاه می توانند موضوع و جایگاه فعالیت خود را تدوین و تصحیح نمایند، تا علاوه بر مصون ماندن از انحراف و سردرگمی، بتوانند به سوی قلّه های رستگاری فردی و اجتماعی حرکت کنند. و این رسالت و مسؤولیّتی مهم و بزرگ است که برعهده ی همه وظیفه شناسان و دردمندانی می باشد که در قبال بهای سنگین استقرار حکومت اسلامی در این کشور، احساس مسؤولیّت می نمایند. 6) در مورد هیچ مجموعه آثاری به مانند آثار شهید مطهری (ره)، از جانب بزرگان دین و معتمدین علمی و دینی، به ره پویان هدایت و سعادت به این مقدار سفارش و توصیه برمطالعه و حفظ آن نشده است. نمونه ی بارز آن، توصیه ی حضرت امام م(ره) است که قلم و زبان او را بدون استثناء آموزنده و روانبخش می دانند و مواعظ و نصایح او را، که از قلبی سرشار از ایمان و عقیدت نشأت گرفته، برای عارف و عامی سودمند و فرح زا توصیف می نمایند و می فرمایند: «آثاری که از او هست بی استثنا همه آثارش خوب است، من کس دیگری را سراغ ندارم که بتوانم بگویم بی استثنا آثارش خوب است، ایشان بی استثنا آثارش خوب است، انسان ساز است.» و می فرمایند: «من به دانشجویان و طبقه ی روشنفکران متعهد توصیه می کنم که کتاب های این استاد عزیز را نگذارند با دسیسه های غیراسلامی فراموش شود». برای جویندگان هر وادی از علم و دانش شرط لازم موفقیت، ورودی صحیح و مطمئن به آن حیطه از دانش است و این اطمینان زمانی حاصل می شود که اجماعی از متخصصان و بزرگان آن دانش، بر اثری علمی توصیه و سفارش نمایند و آن هنگام که غالب اندیشمندان و علمای علمی، برموضوعی توصیه خاص و ویژه داشته باشند؛ این توصیه دال بر اهمیت آن موضوع و مایه ی اعتماد و اطمینان طالبین شناخت آن علم است. با توجه به اهمیّت موضوع، «طرح مطالعاتی آثار شهید مطهری (ره)»، در دانشگاه امام صادق علیه السلام، و برمبنای سیر مطالعه آسان به مشکل، طراحی و پس از چند دوره ارائه ی اختیاری؛ از سال 1378 به صورت رسمی در واحدهای درسی گنجانده شد.
http://www.mortezamotahari.com/fa/articleview.html?ArticleID=78771
نوآوری...ما را در سایت نوآوری دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 7